Stress en afvallen

Stress en afvallen

Stress en afvallen

Willen we afvallen dan zullen we moeten zorgen voor een negatieve energiebalans: we zullen minder calorieën moeten eten dan wat ons lichaam nodig heeft. Het lichaam zal het tekort aan energie uit onze voeding compenseren door lichaamsvet aan te spreken en te verbranden.

Dit is, kort door de bocht, hoe we kunnen afvallen en hoe diëten werken. Bij stress is het echter veel lastiger om overtollige kilo’s te verliezen, zelfs bij een negatieve energiebalans.

In dit artikel gaan we in op de vraag waarom het bij stress zo lastig is om af te vallen en wat je eraan kunt doen.

De invloed van stress op onze hormoonhuishouding

Stress is normaal en kan geen kwaad, mits de stress van korte duur is. In een stressvolle situatie maakt het lichaam adrenaline en noradrenaline aan. Hierdoor gaat er meer bloed en zuurstof naar de spieren en hersenen zodat we alerter zijn en kunnen vluchten of vechten. De hartslag gaat sneller en de bloeddruk wordt hoger. In de spieren worden eiwitten omgezet in glucose zodat er veel energie in de spieren beschikbaar is.

Je hebt vast weleens de verhalen gehoord van mensen welke bijvoorbeeld een auto konden optillen in een stressvolle situatie terwijl ze normaal gesproken al moeite hebben met het optillen van hun fiets. Ons lichaam krijgt tijdelijk deze kracht door de adrenaline en noradrenaline.

In een stressvolle situatie worden functies zoals de spijsvertering en het immuunsysteem uitgeschakeld zodat alle energie beschikbaar is om te vluchten of te vechten. Zodra de stressvolle situatie voorbij is (het gevaar geweken is) maakt het lichaam het stress-response hormoon cortisol aan. Het cortisol neutraliseert als het ware de adrenaline en noradrenaline hormonen weer zodat het lichaam uit de verhoogde staat van paraatheid kan komen.

Evolutionair hebben de stress hormonen er voor gezorgd dat we nu nog op de aardbol rondlopen. We konden vluchten als een sabeltandtijger ons pad kruiste en we konden onze kinderen beschermen als deze werden aangevallen door wilde honden.

Ongeacht de vorm van stress maakt ons lichaam dezelfde stress hormonen aan. En ondanks het feit dat we in onze moderne samenleving veel minder te maken hebben met levensbedreigende situaties, hebben we vaker dan ooit te maken met stress.

De stress in de ochtend als de kinderen op tijd op school moeten zijn, de stress van het halen van een deadline op het werk, de druk van het carrière maken, de stress van de offerte die vandaag de deur uit moet, noem het maar op.

Nou is het niet zo erg als je een keer gedurende enkele dagen gestrest bent vanwege een deadline. De adrenaline zal er voor zorgen dat je alerter bent dan anders en je kan enorme bergen werk verzetten. Best handig, die adrenaline.

Het wordt echter wel een probleem als je van deadline naar deadline holt. Er is dan sprake van chronische stress, je kunt op den duur overspannen raken of in een burn-out terecht komen. Indien er sprake is van chronische stress raakt de hormoonhuishouding helemaal ontregelt. De bijnieren, welke cortisol aanmaken, raken uitgeput. De (stress) hormoonhuishouding raakt uit balans.

Niet alleen psychologische stress kan er toe leiden dat onze hormoonhuishouding uit balans raakt, dit kan net zo goed komen door fysieke stress. Zo kan de hormoonhuishouding uit balans raken door een ongezond eetpatroon, door een chronisch slechte nachtrust of door te intensief sporten waarbij te weinig rust tussen de trainingen wordt ingebouwd. In dit laatste geval spreken we over overtraind zijn.

Koolhydraten

Het effect van cortisol op ons gewicht

Cortisol verhoogt onze eetlust, veel mensen met een te hoog cortisol hebben vaak trek in zoete en/of vette voeding. Cortisol zorgt er ook voor dat de signaal overdacht in ons lichaam wordt verstoord, we krijgen dan niet (tijdig) het signaal dat we vol zitten.

Te hoge cortisolwaarden als gevolg van stress zijn daarmee het ideale recept om aan te komen. En als we het overgewicht willen gaan aanpakken dan maakt cortisol het ons moeilijk om het gewicht weer kwijt te raken. Het verbranden van vetcellen wordt onder invloed van cortisol bemoeilijkt en het lichaam zal vet vast willen houden.

Vraag je je af of je cortisol te hoog is? Bij een te hoog cortisol wordt het vet vooral rondom de buik vast gehouden en kan je allerlei gezondheidsklachten krijgen:

  • Geheugenverlies
  • Depressieve gevoelens
  • Concentratie problemen
  • Het verlies van spiermassa
  • Spierpijnen
  • Een verminderde botdichtheid
  • Een opgebrand gevoel
  • Een hoge bloeddruk
  • Darmklachten
  • Slaapproblemen
  • Een verminderde weerstand – vaak grieperig of verkouden

Hoe kan je dan afvallen bij stress?
Zolang je stress hebt maak je het voor jezelf erg moeilijk om af te vallen. Dat is (bijna) niet te doen. Door de verhoogde cortisolwaarden zal je veel trek hebben in zoete tussendoortjes en vette snacks. Je zal een ijzeren discipline moeten hebben om deze trek te kunnen onderdrukken.

Door te hoge cortisol waarden krijgen we niet (tijdig) het signaal dat we vol zitten en het verbranden van buikvet wordt bemoeilijkt.

Willen we effectief kunnen afvallen bij stress dan zullen we het probleem bij de oorzaak moeten aanpakken: de stress zal uit ons leven moeten verdwijnen. Als we de stress uit ons leven hebben verbannen zullen de kilo’s er vele malen eenvoudiger af gaan. En bovendien is het veel beter voor onze gezondheid als we niet gebukt gaan onder stress.

smoothies makenWe kunnen de stress op ons lichaam wegnemen door gezond te gaan eten. Geen suiker en geen alcohol.

Wat betreft koolhydraten zullen we de keuze moeten maken voor de gezonde, langzame koolhydraten. Deze zijn te vinden in voedingsmiddelen zoals volkoren brood en pasta, bruine rijst en zoete aardappelen.

Ongezonde en snelle koolhydraten zullen we moeten laten staan. Snelle koolhydraten zitten in wit brood, gebakken aardappelen, rijst, frisdranken, vruchtensappen uit pak, snoep en koek.

Wat betreft vetten zullen we moeten kiezen voor gezonde onverzadigde vetten welke te vinden zijn in plantaardige oliën, noten en avocado’s.

Een goede nachtrust is erg belangrijk. Zorg voor een nachtrust van minimaal 7 uur, maar 8 uur is beter.

Voor het aanpakken van psychologische stress zijn hele boeken geschreven, het wordt een te lang verhaal omdat hier uiteen te gaan zetten. In het kort kan je proberen de stressbronnen uit je leven te halen. Door ander werk te gaan doen of de lat minder hoog te leggen bijvoorbeeld. Bij stress is het belangrijk dat de momenten van stress worden afgewisseld met momenten van rust en ontspanning. Mindfulness of yoga helpt bij veel mensen.

 

 

Afvallen gaat sneller als je elkaar helpt. Like ons op FB en deel je ervaringen!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Sign up to our newsletter!